Biologisch is een officiële, wettelijk beschermde term voor een manier van landbouw en voedselproductie waarbij dier, mens, milieu en biodiversiteit centraal staan. Wil je weten wat biologisch precies inhoudt en waarom het anders is dan gewone productie? Dan lees je het hier.
Wat is biologisch precies?
De term “biologisch” mag niet zomaar gebruikt worden. Het is een beschermde aanduiding, vastgelegd in Europese wetgeving. Een product mag alleen biologisch heten als de producent zich houdt aan strenge regels voor teelt, veeteelt of verwerking. Die regels gelden voor de hele productieketen, van het zaadje in de grond tot het product in de winkel.
De vier basiswaarden van biologische productie zijn: gezondheid, ecologie, eerlijkheid en zorg. Vanuit die waarden worden keuzes gemaakt over welke middelen wel en niet gebruikt mogen worden in de productie.
Hoe verschilt biologisch van gewone productie?
Bij gewone landbouw worden vaak kunstmest en chemische bestrijdingsmiddelen gebruikt om de opbrengst te verhogen en gewassen te beschermen. Bij biologische landbouw is dat niet toegestaan. In plaats daarvan werkt een biologische boer met natuurlijke methoden, zoals compost, vruchtwisseling en natuurlijke vijanden van schadelijke insecten.
Bij biologische veeteelt krijgen dieren meer ruimte en mogen ze naar buiten. Ze krijgen biologisch voer en worden niet preventief behandeld met antibiotica. Dierenwelzijn speelt een grote rol. Bij gangbare veehouderij gelden deze regels een stuk minder streng.
Ook in de verwerking van biologische producten gelden regels. Er zijn veel minder toegestane toevoegingen, zoals kleurstoffen of kunstmatige aroma’s. De ingrediëntenlijst van biologische producten is daardoor vaak korter.
Hoe herken je een biologisch product?
Een biologisch product herken je aan het Europese biologische keurmerk: een groen logo met een blaadje gemaakt van sterretjes. Dit keurmerk staat op alle biologische producten die in de EU verkocht worden en is verplicht voor verpakte producten van biologische oorsprong.
In Nederland zie je ook het EKO-keurmerk. Dit keurmerk gaat soms nog een stap verder dan de Europese regels. Beide keurmerken geven aan dat een onafhankelijke organisatie heeft gecontroleerd of het product echt aan de biologische regels voldoet. Zonder zo’n keurmerk mag een product zich officieel niet biologisch noemen.
Wat zijn de voordelen van biologisch?
Biologische landbouw heeft een positief effect op de natuur. Doordat er geen chemische bestrijdingsmiddelen gebruikt worden, leven er meer insecten, vogels en andere dieren in en rond biologische akkers. De bodem wordt beter onderhouden, wat goed is voor de lange termijn.
Voor dieren betekent biologisch meer ruimte, daglicht en de mogelijkheid om natuurlijk gedrag te vertonen. Dat is een duidelijk verschil met veel gangbare veehouderij.
Voor jou als consument betekent biologisch dat je een product koopt waaraan minder chemische middelen te pas zijn gekomen. Of biologisch voedsel ook gezonder is, is wetenschappelijk niet volledig bewezen. Het Voedingscentrum geeft aan dat biologisch voedsel niet bewezen beter is voor je gezondheid, maar dat de productiewijze wel minder belastend is voor het milieu.
Wat moet je weten als je biologisch wilt kopen?
- Controleer altijd of er een officieel keurmerk op de verpakking staat, zoals het EU-biologisch logo of het EKO-keurmerk.
- Biologische producten zijn meestal duurder dan gangbare producten. Dat komt door de hogere kosten van de productie en de strengere regels.
- Niet elk product met “natuur” of “groen” in de naam is ook daadwerkelijk biologisch. Alleen het keurmerk is het bewijs.
- Biologische producten vind je in reguliere supermarkten, biologische winkels en op de markt bij gecertificeerde kramen.
- Verse biologische groenten en fruit zijn vaak te herkennen aan een PLU-sticker met een cijfer dat begint met een 9.
Biologisch en duurzaamheid
Biologische landbouw en duurzaamheid hangen nauw samen. Doordat er geen synthetische meststoffen of pesticiden gebruikt worden, wordt het grondwater minder belast. De bodem blijft gezonder en de biodiversiteit neemt toe. Biologische boeren werken ook vaker met lokale en seizoensgebonden gewassen, wat de uitstoot door transport beperkt.
Biologisch is daarmee niet alleen een keuze voor jezelf, maar ook een keuze die effect heeft op de omgeving. Het systeem is ontworpen om de natuur zo min mogelijk te verstoren en zoveel mogelijk in balans te houden.
Veelgestelde vragen
Is biologisch voedsel altijd gezonder?
Biologisch voedsel is niet bewezen gezonder voor je lichaam. Het Voedingscentrum geeft aan dat er geen overtuigend wetenschappelijk bewijs is dat biologisch eten leidt tot betere gezondheid. Wel is de productiewijze minder belastend voor het milieu en zijn er minder bestrijdingsmiddelen gebruikt.
Mag iedereen zijn product biologisch noemen?
Nee, de term biologisch is wettelijk beschermd. Alleen producenten die gecertificeerd zijn en voldoen aan de Europese regelgeving mogen hun producten biologisch noemen. Een onafhankelijke controle-instantie houdt daar toezicht op.
Wat is het verschil tussen biologisch en biologisch-dynamisch?
Biologisch-dynamisch, ook bekend als demeter, gaat nog een stap verder dan standaard biologisch. Het werkt met een holistisch principe waarbij het bedrijf als een gesloten systeem functioneert, met aandacht voor kosmische ritmes en een nog sterkere band tussen bodem, plant en dier. Biologisch-dynamische producten voldoen altijd ook aan de biologische regels, maar voegen daar extra principes aan toe.
Zijn alle producten in een biologische winkel ook daadwerkelijk biologisch?
Niet altijd. In biologische winkels staan soms ook natuurvoedingsproducten die niet gecertificeerd biologisch zijn. Kijk ook in een biologische winkel altijd naar het keurmerk op de verpakking om zeker te weten dat het product aan de biologische regels voldoet.
Geef een reactie