49 In Duurzaam shoppen

Heb ik gecheat tijdens mijn duurzame kleding challenge?

duurzaam
Laatst stond ik voor een dilemma: mag ik dit shirtje wel meenemen? Is het wel duurzaam? 

Toen ik begon met de duurzame kleding challenge besloot ik om wél duurzame kleding te shoppen. De originele challenge houdt in dat je geen nieuwe kleding koopt. Je doet aan DIY of koopt tweedehands. Ik wilde mezelf niet teveel beperken dus ik besloot wel duurzaam te shoppen.  Daarbij wilde ik niet een kledingkast met tweedehands zooi na de challenge. Dat is niet het doel ervan. Dus een mix van duurzame kleding én tweedehands kleding it is. Dácht ik.

Want wanneer is iets echt duurzaam? Als er niet ‘Made in China’ op staat? Of als er gerecyclede materialen worden gebruikt? Wanneer het productieproces bestaat uit natuurlijke materialen? Ik weet het serieus niet. Ideaal is dat werknemers een goed loon krijgen, werken onder goeie arbeidsomstandigheden, duurzame materialen gebruiken én dat het kledingstuk betaalbaar is. Vaak is het één van de vier. Of is het mega duurzaam maar betaal ik bijna mijn huur.

Mijn struggles

Laatst stond ik met een trui van Jutka & Riska in mijn handen. Het was een gehaakte oversized trui in grijzig blauw. Ik was verliefd. Dit is te combineren met zoveel items. Maar was het wel duurzaam? De trui koste €40,-. Wel zo’n prijs alsof het duurzaam is. Ik pakte Google erbij en er stond alleen dit:

Jutka & Riska is a Dutch fashion label. We sell a mix of own design, hand-picked vintage and selected items of young designers.

Oke. Leuk. Maar is het dan duurzaam? Er staat nergens iets over materialen of productieprocessen. Dus hoe kan ik het dan weten? Tijdens het shoppen ga ik niet even het merk bellen. Stel dat het enige duurzame is dat het een Dutch fashion label is. Dus dat het lokaal gemaakt wordt met onbekende designers. Is het dan duurzaam?! Geen idee.

In mijn hoofd gaat het dan zo:

  • Wel duurzaam want: Nederlands merk, werken met jonge designers, geen massaproductie
  • Niet duurzaam want: geen duurzame materialen, gemaakt in Azië en onduidelijk over productieproces

Pepaloves

Hermien van Kouwe Kleren deelde het merk Pepaloves. Dit is een kledingmerk met vegan materialen en leuke betaalbare kleding (zie foto hierboven). Het dilemma was of het merk wel duurzaam was. Pepaloves produceert onder eerlijke omstandigheden in China. Het merk kan de eerlijke werksituatie garanderen. Deze garantie is mogelijk omdat het een klein familie bedrijf is. Ze hebben direct contact met de fabrieken waar hun kleding gemaakt wordt en gaan regelmatig langs. Maar toch: made in China. Dat klinkt niet heel duurzaam. Welke factoren spelen nou een rol in duurzaamheid?

  • Land van herkomst
  • Duurzame materialen
  • Milieuvriendelijk

Er zijn natuurlijk nog meer factoren. Maar deze drie zijn, naar mijn idee, het belangrijkst.

Wat maakt een item duurzaam?

Land van herkomst

Ruim vijfduizend Nederlandse bedrijven importeerden in 2015 kleding uit Azië. De totale waarde komt neer op ongeveer 7,2 miljard euro (bron). Het grootste aantal van onze kleding komt uit China, Bangladesh, Turkije en India. Met China op nummer 1. Waarom? De lage productiekosten en de grote concentratie van bedrijven. In Bangladesh is de kledingexport goed voor 50% van de export. Omdat kleding zo goedkoop wordt geproduceerd is kleding ook goedkoper. In Nederland betaal je minder voor kleding dan tien jaar geleden. Sterker nog: de prijs was de afgelopen tien jaar niet eerder zo laag.

Duurzame materialen

Meer dan één miljoen nieuwe kleding wordt vernietigd (bron). Ongeveer de helft wordt gerecycled tot vilt. De andere helft eindigt in de verbrandingsoven. Waarom wordt het niet tegen lage prijzen verkocht? Merken vernietigen liever hun kleding dan dat ze hun imago verstoren met sale. Nu zijn er een aantal merken die materialen herbruiken. Zo kan je kleding vinden dat gemaakt is van petflessen, autobanden of gerecyclede stoffen zoals katoen. H&M heeft bijvoorbeeld de optie om kleding in te leveren. Kleding die je niet draagt gaat de H&M gebruiken voor een nieuw kledingstuk of als energiebron.

Milieuvriendelijk

Om een kledingstuk te produceren worden materialen uit allerlei landen gehaald. Niet elk land heeft strenge milieuregels. Zo kan het dus zijn dat bepaalde materialen veel milieuschade veroorzaken. Voor katoen zijn er bijvoorbeeld veel bestrijdingsmiddelen en kunstmest nodig. Maar ook tijdens het produceren kunnen er problemen ontstaan. Een kledingstuk wordt soms gebleekt of geverfd. Speciale materialen worden ook waterafstotend, brandwerend of kreukvrij gemaakt. Tijdens dit proces worden chemische stoffen gebruikt. Zo werd er eens ontdekt dat er kankerverwekkende verfstoffen worden gebruikt. Dit is niet alleen slecht voor het milieu, maar ook voor de werknemers (bron). Het transport vanuit Azië is ook niet bepaalt milieuvriendelijk.

Meer lezen over duurzame fashion?

  • Documentaires: The True Cost, Nukuhiva, The Next Black en De wereld volgens H&M
  • Boeken: Dit is een goede gids, Talking dress en Mode voor Morgen
  • Websites: Rank a Brand en Fairwear

duurzaam

Conclusie

Ik heb de trui gekocht. Het steunen van Nederlandse bedrijven zie ik als iets duurzaams. Het had immers ook in China gemaakt kunnen worden. Voor elk item, merk of winkel kan of moet je een afweging maken. Organic cotton kan voor jou duurzaam zijn. En dat is helemaal oké. Duurzaam betekent namelijk ook dat een item lang mee gaat. Als je een item koopt waar je goed over nadenkt, waar je zuinig op bent of dat je lang draagt. Dan is dat toch ook duurzaam? Het beste voor de aarde, de werknemers en jezelf is natuurlijk een duurzaam productieproces. Maar houdbaarheid is ook belangrijk.

Voor mijn challenge shop ik alleen bij merken die voor mijn gevoel duurzaam zijn. Dit klinkt zweverig, maar dat is voor mij niet zo. Het kan in de categorie materialen, milieuvriendelijk of land van herkomst vallen. Dit zijn merken waar ik me goed bij voel en items die ik lang kan dragen. Een echte betekenis van duurzaam bestaat niet. Daarom ben ik heel benieuwd naar jouw mening!

Wanneer vind jij een merk duurzaam? Let me know!

Afbeeldingen: Pepaloves, Schone kleren campagne

You Might Also Like

49 Comments

  • Reply
    Romy
    21 februari 2017 at 06:37

    Wat een onwijs fijn artikel met uitleg! Ik ben echt een newbie als het aankomt op duurzame challenge. Vaak ga ik ervan uit dat iets wel duurzaam zal zijn als het vrij prijzig is. Beetje kromme redenatie 😉 Je artikel helpt zeker om er eens bewuster naar te kijken. Mooi ook hoe je afsluit, want het gaat inderdaad vooral om hoe jij je ergens bij voelt en dat het voor jou prettig voelt.

    • Reply
      clairecodi
      21 februari 2017 at 19:58

      Super lief, dankjewel Romy. Ik begrijp precies wat je bedoelt, als iets duur is dan denk ik ook vaak ‘dat het wel goed zit’. Zo dacht ik dat de producten van Sostrene Grene (soort Action) ook duurzaam-ish waren, maar niets is minder waar. Maar aan de andere kant: het is natuurlijk wat je zelf duurzaam vindt. Het is geen begrip met een zwart-wit antwoord.

  • Reply
    Aneta
    21 februari 2017 at 07:17

    Wat een mooi artikel! Ik heb mij wel vaker afgevraagd wat nu echt duurzaam is. Straks koop je iets wat je denkt dat dit het is omdat het wordt gezegd door de kassajuf, blijkt het niet zo te zijn. Ik krijg daar nare gevoelens bij. Heel fijn dat je hierover een uitleg hebt gegeven. En zo bizar dat we zo veel productie vanuit andere landen hebben. Ik vind het echt serieus goed dat je hier zo mee bezig bent.

    • Reply
      clairecodi
      21 februari 2017 at 20:01

      Dankjewel Aneta! Ik zat te twijfelen of ik hem wel moet posten omdat ik nou niet echt een eenduidig antwoord geef haha. Maar aan de andere kant kunnen jullie me juist weer daarbij helpen haha. Ik denk dat je bij reguliere winkels zoals H&M of Primark er wel vanuit kan gaan dat het niet duurzaam is. Het artikel van Hermien geeft hele handige tips om erachter te komen of een merk duurzaam is: http://kouwekleren.nl/zo-beoordeel-je-of-een-merk-eerlijk-is/ Mocht je dit leuk vinden om te lezen! 🙂

  • Reply
    Mariëlle
    21 februari 2017 at 07:55

    Wat een helder artikel! Ik dacht dat H&M consious ook geheel duurzaam én eerlijk was, maar het is puur de duurzamere stof. Tsja, je blijft bijleren! Ben zelf nog niet zover met fair fashion, maar lees me wel vast in!

    • Reply
      clairecodi
      21 februari 2017 at 20:03

      Dankjewel! De conscious collectie van de H&M bevat vooral duurzame materialen. Daarbij promoot H&M nog steeds duurzame fashion voor een hele lage prijs, dus echt duurzaam is het niet. Aan de andere kant is het wel goed dat H&M zich bezig houdt met duurzaamheid, dus als je iets van de conscious collectie koopt dan steun je deze duurzamere lijn wel. Lastig dus! 🙂

  • Reply
    Claire van Vrijberghe de Coningh
    21 februari 2017 at 08:32

    Wat een heerlijk blog weer!! Ik begrijp je struggle zoooo goed!! Ik heb het met eten. Het is vegan maar toch zit het in een plastic verpakking. Plastic komt in de oceaan terecht, 1 van de zaken die ik probeer te beschermen. Ga je dan voor het gemak (Thank god something is VEGAN!) of voor je principe? En daar is ie dan “DE struggle”. Ik vind trouwens dat je het super goed doet met de challenge!! Ga je binnenkort ook een filmpje opnemen met een tour door je kledingkast? Liefs X!

    • Reply
      Malou | Blonde Blossom
      21 februari 2017 at 13:41

      Wow daar heb ik nog nooit over nagedacht… Je hebt echt gelijk!

    • Reply
      clairecodi
      21 februari 2017 at 20:05

      Dankjewel Claire. Ooooh dat is zo waar! Het is inderdaad een constante struggle. Een filmpje?! Oeeh ik ga er eens over nadenken! Wie weet 😉

    • Reply
      Jessie - Emmajohn
      22 februari 2017 at 12:56

      Pleaaaaase ga voor zero waste haha 😉 Of het allerliefst natuurlijk vegan én zero waste, maar ik moet inderdaad toegeven dat dat soms een ideale wereld lijkt…

  • Reply
    jeapiebel
    21 februari 2017 at 08:42

    Altijd interessant dit soort artikel. Al ben ik zelf nog niet helemaal duurzaam kwa kledingkeus. 🙂

    • Reply
      clairecodi
      21 februari 2017 at 20:06

      Dankjewel Jeapiebel! Ik vind het al super leuk dat je mijn artikel komt lezen <3 🙂

  • Reply
    Susan
    21 februari 2017 at 09:11

    Wat een fijn en duidelijk artikel! Ik zou ook graag meer duurzamer willen worden.

    • Reply
      clairecodi
      21 februari 2017 at 20:07

      Dankjewel Susan, lijk te horen! 🙂 Misschien dat ik binnenkort een artikeltje plaats met een paar tips die héél makkelijk zijn. Bedankt voor de tip hihi.

  • Reply
    Sija
    21 februari 2017 at 09:56

    Ik vind het ontzettend interessant om hier over te lezen en ben het helemaal met je eens, de trui die je hebt gekocht is in mijn ogen ook duurzaam. Goed artikel 🙂

    • Reply
      clairecodi
      21 februari 2017 at 20:08

      Wat leuk Sija dat je dit interessant vindt! Dankjewel want ik ben er helemaal verliefd op <3

  • Reply
    Sandra
    21 februari 2017 at 12:00

    Dankjewel voor jouw visie op duurzaamheid! Ik moet zeggen dat ik het volledig met je eens bent, dus met jou definitie van duurzaamheid. Kan mij er ook zeker in vinden in dat het met je gevoel te maken hebt. Ik denk er nog te weinig over na moet ik zeggen, maar ik merk wel dat ik steeds bewuster wordt. Vooral dit soort blogs helpen mij dan weer verder met het vormen van een eigen visie hier op! Daarom vind ik jouw blogs ook altijd zo interessant en leuk. 🙂

    • Reply
      clairecodi
      21 februari 2017 at 20:10

      Dankjewel Sandra voor je uitgebreide reactie en lieve complimentjes <3 Ik vind het zelf soms een hele struggle om te bepalen wat nou echt groen of duurzaam is. Uiteindelijk is dat toch heel persoonlijk 🙂

  • Reply
    Malou | Blonde Blossom
    21 februari 2017 at 13:40

    Ja weer zoiets dat je denkt: dit mens weet alles. Ik zeg ook wel eens op mijn blog dat een merk duurzaam is, maar eigenlijk slaat dat nergens op. Hoe weet ik dat dan?! Ik vind een merk duurzaam als er geen enorme productieprocessen zijn en als het duurzame materialen gebruikt, maar zoals je al zei is dat nogal duur voor een arme student. Helemaal als het ook nog eens dicht bij huis moet worden gemaakt. Stom eigenlijk! Ik ga me er toch maar eens wat meer in verdiepen. Malou x

    • Reply
      clairecodi
      21 februari 2017 at 20:11

      Hahaha Malou <3 Ja er is echt geen één definitie. Een kort productieproces en duurzame materialen is natuurlijk al heel goed. Zo gebruikt Sophie van Naoki bijvoorbeeld drie categorieën om de duurzaamheid in in te delen. Mocht je het leuk vinden om dit te lezen: http://naoki.nl/wanneer-is-kleding-eigenlijk-duurzaam/

  • Reply
    Sanne
    21 februari 2017 at 13:52

    Ik vind het alsnog echt sowieso super knap dat je dit doet Claire.
    En ook dat je op je gevoel afgaat! Dat is bij mij vegetarisme en veganisme ook altijd geweest, haha – voelt het goed of niet?
    Dus ja, ik vind dat je niet gecheat hebt en goed duurzaam bezig bent geweest!
    Liefs

    • Reply
      clairecodi
      21 februari 2017 at 20:12

      Dankjewel Sanne! <3 Ik denk ook echt dat het een kwestie van gevoel is. Uiteindelijk moet je er toch je eigen ding van maken, je bent zelf degene die er mee moet leven. En ja daar horen ook heel veel fouten bij haha.

  • Reply
    Marieke
    21 februari 2017 at 14:00

    Heel sterk artikel weer Claire! Ik vind het ook moeilijk, niet in China (of Azië) geproduceerde kleding heeft mijn voorkeur. Zowel vanwege de arbeidsomstandigheden als de transport vervuiling. Verder vind ik vooral het productieproces belangrijk: zo min mogelijk vervuiling en zo goed mogelijke arbeidsomstandigheden. Toch blijft het ingewikkeld, want waar trek je inderdaad de streep.

    • Reply
      clairecodi
      21 februari 2017 at 20:13

      Super lief Marieke! Dat vind ik ook echt hele goeie punten hoor! Ben het helemaal met je eens <3 🙂

  • Reply
    Brigitte Skrzypczak
    21 februari 2017 at 15:44

    Goed artikel! Herkenbare struggles hoor. Kwalitatief goede kleding die geruime tijd meegaat (kwaliteit en tijdloosheid) is eigenlijk al een mooi begin. Als iedereen dat zou doen, waren we al een heel eind.

    • Reply
      clairecodi
      21 februari 2017 at 20:15

      Dankjewel Brigitte, super leuk om te horen. Precies! Ik merk van mezelf dat ik best wel verwend ben qua kleding en zelfs items heb die bijna ongedragen zijn in mijn kast hangen. Als je alleen kleding aanschaft dat je werkelijke geruime tijd draagt scheelt dat al zo’n hoop!

  • Reply
    KouweKleren
    21 februari 2017 at 17:02

    Ja oei wat moeilijk soms hè? Ik ga altijd gewoon uit van mijn eigen ‘regels’: in elk geval eerlijk gemaakt, liefst ook van duurzame materialen. Daarnaast is tweedehands voor mij ook oké. Dat geeft me houvast om de keuzes tegen elkaar af te wegen. Ik heb zelf bijvoorbeeld niet zoveel tegen productie in China of een ander ver land, omdat de mensen daar immers ook van iets moeten leven (maar dan wel onder goede omstandigheden dus). Daarbij komt dat ik me afvraag of productie in China erger is dan productie in Spanje waarbij ik één enkel – dan wel eerlijk en duuurzaam geproduceerd – kledingstuk in een aparte doos over laat komen uit China. Ik denk dat je sowieso goed zit als je je eigen normen probeert te definiëren en die probeert na te leven, ieder mag die voor zich bepalen.

    • Reply
      clairecodi
      21 februari 2017 at 20:16

      Ja echt super moeilijk! Door jouw artikelen denk ik er weer over na. Dankjewel Hermien <3 Ik vind Made In China ook niet per definitie slecht, die mensen hebben namelijk ook werk nodig, maar de manier waarop kan wel stukken beter. Tweedehands en minder kopen zijn sowieso al een goeie stap in de richting 🙂

    • Reply
      Jessie - Emmajohn
      22 februari 2017 at 12:54

      Het blog van Hermien is idd een superfijne bron! 😀 😀 WOohp woohp bonuspunten voor jou Hermien!

    • Reply
      KouweKleren
      25 februari 2017 at 16:49

      Ik bedoel dus één aparte doos uit Spanje, foutje.

  • Reply
    Klaske
    21 februari 2017 at 17:10

    Superfijn artikel dit! Ik ben het ook echt volledig met je eens. Een half jaar geleden dacht ik hier niet eens over na en nu moet ik zeggen dat ik, mede door jouw blog, steeds meer bewust nadenk over duurzaamheid in fashion en dergelijke. 🙂

    • Reply
      clairecodi
      21 februari 2017 at 20:17

      Wauw wat ontzettend leuk om te horen Klaske! Ik word hier helemaal blij van <3 🙂

  • Reply
    Sara | MevrouwMiauw
    21 februari 2017 at 20:33

    Wat een fijn artikel. Ik bevind je me wat dat betreft echt in hetzelfde schuitje als jij. The struggle and challenge is real. 🙂 Haha. Ik ben ook nog heel erg zoekende naar de vraag wat ik eerlijk of duurzaam vind qua kledingkeuze. Ik koop af en toe wel iets van de H&M Consious lijn of de C&A Organic cotton lijn. Maar dan heb je dus alleen maar met duurzame materialen te maken en is het productieproces niet perse duurzaam. Tweedehands kopen vind ik wel heel erg fijn in het kader van duurzaamheid. Dat probeer ik nu dus ook meer te doen. Ook door echt gericht op zoek te gaan naar dingen die ik wil/mooi vind. Bijvoorbeeld via marktplaats. Maar qua nieuwe kleding ben ik er dus ook nog steeds niet helemaal uit: ga ik voor eerlijke materialen? Een eerlijk productieproces? Ik vind het zó lastig. Goed dat je hier iets over hebt geschreven.

    • Reply
      clairecodi
      22 februari 2017 at 12:45

      Bedankt voor je lieve uitgebreide reactie. Ik herken zo erg wat je zegt. Het is echt elke keer weer een afweging maken voor een kledingstuk. Ik ben benieuwd hoe we hier aan het eind van de challenge over nadenken 🙂

  • Reply
    Katrien
    21 februari 2017 at 21:50

    Het is een moeilijke afweging he! Kan je even laten weten van wie het boek ‘Dit is een goede reis’ is? Ik ken dit niet en vind er ook niks over terug 🙂

  • Reply
    Jessie - Emmajohn
    22 februari 2017 at 12:52

    Wij kijken niet alleen naar de arbeidsomstandigheden en productie maar ook heel erg naar de materialen. Plastic kleding (polyester, nylon etc.) komt er bij ons niet meer in. Tijdens het wassen komen er namelijk flinterdunne stukjes plastic vrij die niet door waterfilters gefilterd kunnen worden – en dus in je kraanwater komen. Niet echt een chill idee. Daarnaast heb ik gemerkt dat natuurlijke kleding (hennep! bamboe! love it!) véééél beter voor me is. Ik heb een supergevoelige huid én heel snel last van (stinkende) zweetoksels. Sinds ik mijn eigen deo maak en dus natuurlijke materialen draag durf ik weer naast iemand te staan 😉 Ik heb nog een paar items van vroeger – als ik die aantrek merk ik het metéén.
    Supertoffe merken zijn Peoples Avenue (want: betaalbaar en fijn), ArmedAngels (kent iedereen inmiddels wel) en Granit. Het liefst halen we het trouwens ook uit Europa als we duurzame kleding kopen. Wel zo fijn.
    Onze kast is overigens denk ik 75% tweedehands en 25% duurzaam. Dat houdt het ook lekker betaalbaar.

  • Reply
    Galina
    22 februari 2017 at 13:19

    Wat een goed artikel zeg! Het is inderdaad ook lastig om te bepalen wanneer een merk nou duurzaam is. Voor mij is vaak doorslaggevend hoe lang ik met een item ga doen. Ik heb bijvoorbeeld mijn Timberlands nu al vier jaar en draag ze dagelijks als ik ga wandelen met de hond. Ze zijn niet bepaald duurzaam geproduceerd (dat gaf Timberland eerlijk aan op de doos), maar ze gaan wél heel lang mee en dus koop ik niets nieuws. Ik had dit jaar ook een nieuwe warme jas nodig. Dons was geen optie en leer was geen optie. Uiteindelijk ontdekte ik Hoodlamb en kocht ik daar een jas van. Voor mij is dat merk nou écht duurzaam. De jas is van fantastische kwaliteit, gaat zeker nog jaren mee, de ‘vacht’ is van gerecyclede PET en de buitenkant is van hennep.

  • Reply
    Irma
    22 februari 2017 at 16:02

    Echt respect voor je heldere en onderbouwde uitleg zeg!

  • Reply
    Charel
    22 februari 2017 at 20:40

    Wat een eye opener! Dankje en wat goed dat je dit deelt. Wist dit niet hihi X

  • Reply
    Irene
    22 februari 2017 at 22:28

    Ik vind dit eigenlijk ook moeilijk. Ben er ook nooit echt mee bezig geweest, maar je wordt je toch wel bewuster van alles hé tegenwoordig. Af en toe kijk ik eens op rankabrand.nl uit interesse. Mijn favo merken zijn niet helemaal goed bezig maar er is toch een beginnetje gemaakt. Ik ben wel van plan om gewoon algemeen minder geld uit te geven aan kledij en meer vintage te kopen. EN ook langer met m’n kleren te doen. Dingen kopen die ik écht leuk vind en niet na een maand al beu ben. Dat is voor mij ook duurzaamheid. Pepaloves ken ik wel en vind ik trouwens een heel mooi merk! 🙂 Helemaal m’n ding!

  • Reply
    Arjanne
    25 februari 2017 at 18:35

    Ahh dit is zo’n goed artikel! En superhandig ook, ik sla ‘m zeker even op! Ik vraag het me ook altijd af als ik op sites lees dat een merk duurzaam is. Hoe weet ik nou weer waar ze dat op hebben gebasseerd? Ik vind het wel een goede om te kopen waarvan jij denkt dat het duurzaam is, je zou bij alles wel kunnen zeggen dat het om de een of andere reden niet duurzaam is en ik denk dat je het voor jezelf met die drie punten heel goed kan bepalen!

    • Reply
      clairecodi
      25 februari 2017 at 22:24

      Arjanne wat een leuke reactie, dankjewel! Het is inderdaad mega persoonlijk wat duurzaam is. Vaak kun je wel op de site vinden wat het bedrijf qua duurzaamheid doet, maar vaak ook niet. Het is bij elk merk weer een afweging maken 🙂

  • Reply
    Sara
    28 februari 2017 at 17:19

    Oh! Voor mij is duurzame kleding, een kledingstuk dat van goede kwaliteit is & waar je heel lang mee verder kan zonder dat het tekenen van veroudering vertoont na een paar wasbeurten. Ethische kledij is voor mij dan van waar het kledingstuk afkomstig is, in welke omstandigheden, loon enz. Ik heb al eens eerder vermeld dat Brandy Melville bijna alles in Italië maakt, dus dat lijkt me redelijk ethisch én duurzaam, want ze hebben goede kwaliteit! Ugh, het breekt echt mijn hart telkens wanneer ik die cijfers zie over de lonen en winst etc. Ik ga zeker die documentaires eens opzoeken.

  • Leave a Reply